• DOLAR 3,8397 TL
  • EURO 4,5206 TL
  • Altın 153,3560 TL
g.sozcu11

Gerçek Sözcü Özel Haber

Atatürk'ün Başkanlık sistemiyle ilgili düşünceleri

Onur Öymen

Onur Öymen

E-Posta : ooymen@hotmail.com

 Sosyal medyada Atatürk yaşasaydı anayasaya Evet oyu verirdi görüşünü savunan bazı yorumlar görüyoruz.

Cumhuriyetimiz kurulduğunda dünyada başkanlık rejimleri de vardı. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri, cumhuriyetimiz kurulduğunda 147 yıldan beri demokratik bir başkanlık rejimine sahipti. Atatürk ve arkadaşları, o başkanlık rejimini değil de, parlamenter rejimi seçtiler. 

Cumhuriyetin ilk yıllarında, bazı gazeteler, Atatürk'ün reisicumhurluktan istifa edip başvekil olmayı ve iki makamın kudretini tek elde toplayıp Amerikan tarzı bir devlet idaresi kurmayı düşündüğünü yazmıştı. Bunun üzerine Atatürk bu tip yazı yazanlara cevap olarak bir gazeteye şöyle konuşur; "Bir zaruret karşısında Başvekil olmam icap ederse, bu vazifeyi kemali tevazu ve minnetle ifaya hazırım. Bu takdirde benim aynı zamanda Reisicumhurluğu üzerimde bulundurmamın elbette kanuni imkanı yoktur.

Amerikan sistemini memleketimizde tatbik etmeyi hiç hatırıma getirmedim; sistemsiz ve kanunsuz tarzda, Reisicumhurlukla, Başvekâleti birleştirmeyi düşünmedim ve düşünecek adam olmadığımı da herkes bilir.”

Atatürk başka bir konuşmasında aynı konu açıldığında, “padişahlıktan yeni kurtulduk. Başınıza yeni padişahlar mı arıyorsunuz” diyerek başkanlık sistemini reddetmişti.

Celal Bayar, Taylan Sorgun’a Atatürk’ün başkanlık sistemi ile ilgili düşünceleri hakkında şunları anlatmıştı: “...Cumhuriyetin ilan edildiği günlerdi. Beş mebus bana geldiler....Gazi Paşa’dan bir talepte bulunacağız ve diyeceğiz ki, Amerika’daki gibi başkanlık olsun, siz de başkan olunuz. Sizin düşüncelerinizi almak isteriz. Kendilerine şu cevabı verdim: “Sakın haa, böyle bir teklifte bulunmayınız. Çok sert cevap alırsınız. Çünkü, o meclis ve parlamento sistemini kabul eder.”

Bu arada, gazetelerin Ankara temsilcileri Atatürk’ü ziyaret ettiler. Sordukları soru şuydu: “Farz edelim ki, size böyle bir teklif yapıldı. Yanıtınız ne olurdu? Atatürk şu yanıtı verdi: “Bana öteden beri bu ve buna benzer tekliflerde bulunanlar çok olmuştur. Siz ve efkârı umumiye bilmelisiniz ki, bu yoldaki teklifler hoşuma gitmemiştir ve gitmez. Benim gayem Türkiye’de, Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nde millet hakimiyetini egemen kılmak ve ebedileştirmektir. Dediğiniz gibi bir teklifi, benim idealimi cidden rencide eden bir manada telakki ederim. Bu noktada şu veya bu tefsirlere giden sözlerin manasını, beni iyi tanımış olan Türk milleti, benden daha iyi takdir eder.”

Devlet Başkanı’nın aynı zamanda fiilen Başbakanlık görevini de üstüne alması gerektiği tartışmalarının yapıldığı sırada, Atatürk, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak’a: “ Hep biliyoruz ki, memleketimizin başına gelen felaketlerin çoğu şahsi idareden gelmiştir. Bu kadar geri kalmamızın başlıca amillerinden biri budur. Biz öteden beri, böyle bir idareyi bertaraf etmek için mücadele ettik. Şimdi nasıl olur da benim aynı yola gitmekliğim, yeniden devlet hayatında tarafımdan böyle bir çığır açılması istenebilir” demişti.

 

Atatürk'ün bu düşüncelerinin Onun cumhuriyetimizin temellerini oluşturan geniş halk kitlelerine duyurulması bence hepimize düşen ve geciktirilmemesi geren bir görevdir.

 

Saygılar, sevgiler.

 

Onur Öymen

İzlenme: 3743 Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

Tüm Yorumlar
  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL

FOTO GALERİ

VİDEO GALERİ