• DOLAR 3,5041 TL
  • EURO 4,1885 TL
  • Altın 145,5267 TL
g.sozcu11

Gerçek Sözcü Özel Haber

Dışişleri Bakanlığın​a siyasi atamalar

Onur Öymen

Onur Öymen

E-Posta : ooymen@hotmail.com

Mecliste alel acele geçirilen torba kanunun hükümlerinden biri de Dışişleri Bakanlığı üst kademelerine meslek dışından atama yapılmasına olanak sağlayan madde. Buna göre, dışişleri mesleğinden gelmeyen, meslek içinde tecrübe kazanmamış, hükümetin siyasi tercihlerine göre Büyükelçiliklere atanmış kimseler Dışişleri Bakanlığında Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı veya şGenel Müdür olabilecekler.

Bu yasa Cumhuriyetin kuruluşundan berı çok başarılı sınavlar vermış, ülke çıkarlarının korunmasında üstün gayret göstermiş dışişleri meslek memurlarının yerlerine zaman içinde siyasetin kanatları altında belli mevkilere gelmiş olanların yerleştirilmesine olanak verecektir. 
 
Öyle anlaşılıyor ki, hükümet dış politikanın bir kariyer mesleği olduğunu dikkate almamaktadır. 
 
AKP hükümeti başından beri diğer pek çok konuda olduğu gibi, dış politikayı da herkesten daha iyi bildiği iddiasıyla ortaya çıkmış, bu nedenle hatadan hataya sürüklenmiştir. İktidar örneğin dış politikada "sıfır sorun" hedefi gibi dünyada örneği olmayan ve hiç bir profesyonel diplomatın benimsemeyeceği söylemler kullanmış ve sonuçta eskisinden daha çok sorunlarla yüklü bir dış politika yaratmıştır. Gerçekçi olmak gerekirse, Dış politikada sıfır sorun olabilmesi için iki şık vardır: Ya Türkiye'yle sorunu olan ve uzlaşmaya yanaşmayan ülkeler bütün taleplerinden vaz geçecekler veya Türkiye onların bütün taleplerini yerine getirmek için tek taraflı tavizler verecek. Bu iki şıktan hiçbirinin gerçekleşmesi beklenemeyeceğine göre, sıfır sorun politikasının hayalden ibaret olduğu başından belliydi. Dışişleri Bakanlığının uzmanlığından yeterince yararlanmayan hükümetler çoğu zaman kendilerini dünyanın gözünde güç duruma düşürürler. Diplomatları "monşerler" diyerek küçümsemeye çalışanlar Dubai anlaşmasının imzalanmasında, Kıbrıs konusunda, Ermeni protokollerinde ve Habur skandalında hatadan hataya düşmüşlerdir.
 
Yanlışlığı kanıtlanmış bu politikaların sahipleri, son yasa değişikliğiyle Dışişlerinin deneyimli kadrolarından yararlanmak yerine kendi yandaşlarını sorumluluk makamlarına getirmenin yolunu açmışlardır.
 
Benzeri bir sorun Amerika'da yaşanmaktadır. Çok sıkı sınavlardan geçerek meslek memuru olan 15,000 diplomatın bir bölümünün yerine siyasi tercihlere göre çok sayıda atama yapılmıştır. Dışarıdan atanan bazı Büyükelçilerin Başkanın seçim kampanyasına büyük maddi katkılarda bulunanlar arasından seçildiği bir sır değildir. Bence Amerikan dış politikasında son yıllarda üst üste yaşanan başarısızlıkların sebepleri arasında siyasi tayinlerin de önemli payı vardır.
 
ABD Dış politikasında üst düzeylerde bulunmuş üç diplomat imzasıyla 29 Nisan 2013 tarihinde Washington Post Gazetesinde "Cumhurbaşkanları ABD Dış politikasını tahrip ediyor" başlığıyla yayınlanan makalede, siyasi atamalar nedeniyle meslek memurlarının geri planda bırakılması eleştirilmektedir.
Bu makaleyi yazanlardan biri Amerikan Dış Politika Derneği Başkanı Susan R Johnson, bir diğeri Amerikan Diplomasi Derneği Başkanı, eski Büyükelçi Ronald E. Naumann, üçüncüsü de eski Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Thomas R, Pickering'dir.
 
Makalede ABD Dışişlerinin ikinci plana iitildiği, sadece politikayı tayin eden elitleri destekleme hizmeti gördüğü, bunun da Dışişlerinin üst ve orta kademelerine giderek daha fala siyasi atama yapılmasından kaynaklandığı belirtilmektedir.
 
Bu durumun Bakanlık içinde de gerginliklere yol açtığının kaydedildiği yazıda Dışişleri üst kademesinde görev yapan meslekten diplomatların oranının % 61'den % 24'e düştüğü belirtilmektedir.
Yazıda siyasal tayinle gelenlerin partizanca baskılara maruz kaldıkları, Bakanlığın uzun vadeli hayatiyetine katkıda bulunmadıkları ve onların üst makamlara getirilmesinin tarafsız uzman görüşlerine dayalı dış politikayı olanaksız kıldığı kaydedilmektedir.
Yazının sonunda bu atamalar yüzünden Dışişlerinin zarar gördüğü, meslek dayanışmasının zayıfladığını ve kurumsal hafızanın zarara uğratıldığı bildirilmektedir.
 
Dışişleri Bakanlığındaki üst görevlere siyasi atamalar başka ülkelerde de tepkiyle karşılanmaktadır. Pakistan'da bu atamalara karşı dava açılmış, İsrail dışişleri memurları tepkilerini boykot eylemlerine başvurarak göstermişlerdir.
 
Cumhuriyet Türkiyesinde Hükümetlerin Dışişleri Bakanlığının görüş ve önerilerini dikkate alması güzel bir gelenek olarak yerleşmişti. İsmet İnönü'nün son Başbakanlığında Kıbrıs'la ilgili önemli bir konu Bakanlar Kurulunda görüşüldükten sonra ilgili büyükelçiliklere gönderilmek üzere bir talimat kaleme alınmıştı. İsmet Paşa o talimatı imzalarken altına şöyle bir not düşmüştü: "Dışişleri Bakanlığı da görsün ve eğer bir sakınca yoksa bu talimat çekilsin". O zamanlar Türkiye'de devlet adamları vardı.

İzlenme: 760 Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

Tüm Yorumlar
  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

İSTANBUL - HAVA DURUMU

ISTANBUL

FOTO GALERİ

VİDEO GALERİ